• BMT-nin Minatəmizləmə Xidmətinin (UNMAS) yeni rəhbəri Kazumi Oqava bildirib ki, dünyanın hər yerindən minatəmizləmə mütəxəssisləri partlamamış sursatların geniş yayılması və artan təhlükəsi ilə bağlı kollektiv şokları bölüşürlər.

Cenevrədə keçirilən minatəmizləmə üzrə milli direktorlar və BMT məsləhətçilərinin görüşünün sonunda çıxış edən Kazumi Oqava deyib: “Onlar mənə deyirlər ki, karyeramız boyu heç vaxt bu qədər münaqişə görməmişik.

Xanım Oqava qeyd edib ki, dünyanın münaqişə zonalarında və hazırda sülh şəraitində olan ərazilərdə minatəmizləmə işlərinin davam etdirilməsinə açıq ehtiyaca baxmayaraq, müxtəlif səbəblərə görə humanitar yardım baxımından maliyyələşdirmə səviyyəsi aşağı düşüb. Məsələn, Qəzzada HƏMAS-İsrail müharibəsindən yaranan partlayıcı təhlükələrdən xəsarət alan insanların 90 faizi mülki şəxslərdir, onların əksəriyyəti isə uşaqlardır.

UNMAS xəbərdarlıq edib ki, Qəzzada atılan bütün sursatların beş-on faizi arasında partlayış olmayıb. Minatəmizləmə xidmətinin rəhbəri bildirib ki, nəticədə potensial olaraq ölümcül partlamamış sursatlar viran edilmiş ərazidə qalmaqdadır. Belə böyük təhlükəyə baxmayaraq, hətta münaqişələrin artması fonunda BMT də daxil olmaqla beynəlxalq qurumlara dəstək böhranı davam edir.

Oqava əlavə edib: “Problem ondadır ki, milli büdcələr müdafiəyə yönəldildikcə və humanitar yardımdan uzaqlaşdıqca, bunun yerlərdəki təsirini görürük. Məsələn, Əfqanıstanda hər gün bir uşaq öldürülür”.

UNMAS direktoru BMT-nin dünyada mina və digər partlamamış silahlarla mübarizədə dəstəklədiyi müsbət işləri də diqqətə çatdırıb. O qeyd edib ki, bu, icmalara və millətlərə yenidənqurma işlərində kömək edir. O, bununla bağlı onilliklərdir davam edən vətəndaş müharibəsindən qalma piyada əleyhinə minalar və digər partlayıcı sursatların qaldığı Kolumbiyanı misal çəkib. Məhz BMT-nin səyləri bu ölkədə icmaların bərpasına, o cümlədən minatəmizləmə fəaliyyəti, qurbanlara yardım, risk təhsili vasitəsilə tərəqqiyə töhfə verir.

Rəsmi olaraq Piyada Əleyhinə Mina Konvensiyası kimi tanınan 1997-ci il tarixli minaların ləğvi üzrə beynəlxalq müqavilə piyada əleyhinə minaların qadağan edilməsində təsirli olduğunu sübut etdi, lakin 2025-ci ildə və 2026-cı ilin əvvəllərində bir neçə Avropa ölkəsi ondan çıxma prosesini başladıb və ya başa çatdırıb. UNMAS-ın yeni direktoru bu müqavilənin dəyərini və onun hər yerdə, hər kəs üçün aktuallığını vurğulayıb: “Unutmayaq ki, biz burada yalnız beynəlxalq konvensiyalara əməl etmək üçün deyilik. Fəaliyyətimiz insanların təhlükəsiz şəraitdə yaşaması üçün əməli addımlara yönəlməlidir. Məsələn, Suriyada minalardan həftədə 200 nəfərin öldüyü hallar olur. Bu, ağlasığmazdır. Donorların maliyyələşdirməsi bizə çox kömək edə bilər. Maliyyə vəsaiti partlayıcı sursat riski təhsili, qurbanlara yardım, faktiki təmizləmə, humanitar icmanın daha böyük hissələrinin müdafiəsi, insanların təhlükəsizliyini təmin etmək baxımından həyati əhəmiyyətə malikdir”. (AZƏRTAC)